هيولاي اشعه ايكس
بي ترديد بزرگ ترين ترس خانم هاي باردار از دندانپزشكي مربوط به راديوگرافي است. اگر نوزادي با نقص به دنيا بيايد تمام تقصيرها و كاسه و كوزه ها بر سر دندانپزشكي خراب مي شود كه يك راديوگرافي از مادر گرفته است. دكتر محمدامين توكلي متخصص راديولوژي دهان و فك و صورت، دانشيار و مدير گروه بخش راديولوژي دانشكده دندانپزشكي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد اين ترس شايع توضيح مي دهد: «بر اساس اعداد و ارقام معتبري كه در كتب مرجع وجود دارند دوز جذبي بيمار در راديوگرافي هاي دهان و دندان بسيار پايين است. در ضمن به علت انجام اين راديوگرافي ها در محدوده سر و گردن و فاصله اين محدوده تابشي با محل قرارگيري جنين، دوز جذبي در ناحيه رحم كمتر خواهد بود. انجام راديوگرافي دنداني در موارد اورژانس نبايد نگراني و وحشت در مادران باردار و خانواده آنها ايجاد كند. شايد جالب باشد كه بگويم مقدار اشعه رسيده به بيمار از منابع طبيعي كه همه ما همه روزه و بدون توجه در معرض آنها هستيم مي تواند خيلي بيشتر از اين راديوگرافي ها باشد. منابعي مثل پرتوهاي كيهاني، پرتوهاي ناشي از خاك و مصالح ساختماني و وسايل صنعتي و ... البته اين دليل نمي شود كه بي دليل راديوگرافي بگيريم. ما موظفيم با گرفتن حداقل راديوگرافي ميزان دوز بيمار را هر چه كوچك تر كنيم. در اين مورد استفاده از دستگاه هاي مطلوب با فاكتورهاي ايمني لازم، فيلم هاي سريع و استفاده بدون استثنا از پيشبندهاي سربي توصيه مي شود.» دكتر امين توكلي مي افزايد: «به همكاران دندانپزشك توصيه مي كنيم فقط در صورت نياز اقدام به گرفتن راديوگرافي كنند.»
اما از دانستن يك مساله علمي نبايد ترسيد. واقعا جذب بيش از حد اشعه چه عوارضي براي جنين به دنبال دارد؟ دكتر امين توكلي ابتدا نكته جالبي را خاطرنشان مي سازد: «بايد توجه داشت كه تمام آمارهايي كه ما در اختيار داريم مربوط به بمباران هاي هسته اي و كاربرد اشعه ايكس در صنعت است.» دكتر امين توكلي مي افزايد: «به هر حال اشعه بيش از حد در روزهاي اول بارداري منجر به مرگ جنين مي شود كه اغلب كشف نشده باقي مي ماند. حساس ترين دوره تاثير اشعه بر جنين بين روزهاي ۱۸ تا ۴۵ است كه اندام هاي جنين در حال تشكيل شدن هستند. شايع ترين آثاري كه در جنين هاي زمان بمباران هيروشيما بررسي شد عبارت بودند از: ميكروسفالي و عقب ماندگي ذهني؛ بقيه اختلالات شامل سايز كوچك جنين در هنگام تولد، مشكلات بينايي و ناهنجاري هاي جنسي و اسكلتي هستند. حساسترين زمان تابش اشعه از نظرصدمات مغزي بين هفته هاي ۸ تا۱۵ بارداري است.» دكتر امين توكلي مجددا تاكيد مي كند كه اين آمارها مربوط به مسايل غير دندانپزشكي است. او مي افزايد: «به دليل دوز بسيار كم در راديوگرافي تشخيصي دندانپزشكي، آماري كه حاكي از اثرات تخريبي در جنين به دليل راديوگرافي هاي دنداني باشد گزارش نشده است» دكتر امين توكلي درمورد حداكثر دوز اشعه مجاز مي گويد:« حداكثر دوز مجاز براي جنين كه طي آن هيچگونه عوارض شناخته شده اي رويت نشده ۵/۰ ميلي سيورت در ماه بعد از تشخيص قطعي حاملگي است. در درمان هاي دندانپزشكي حداقل دوزي كه در انجام يك راديوگرافي پري اپيكال به بيمار مي رسد ۲۱۷ ميلي رنتگن در محل ورود اشعه است كه از اين ميزان تنها يك ده هزارم كه معادل ۰۲/۰ ميلي رنتگن به جنين مي رسد كه همين مقدار اندك هم با استفاده از پوشش هاي سربي براي بيمار تا ۹۰ درصد تقليل مي يابد. پس مي بينيد كه راديوگرافي در دوره بارداري منع تجويز ندارد دكتر امين توكلي صحبت هاي دكتر يغمايي و دكتر دلوراني را به اين شكل تاييد مي كند: «توجه كنيد كه صدمات وارده به جنين در حالت درد شديد يا عفونت به مراتب بيشتر از انجام يك يا چند راديوگرافي با استفاده از حفاظ است. »
بي ترديد بزرگ ترين ترس خانم هاي باردار از دندانپزشكي مربوط به راديوگرافي است. اگر نوزادي با نقص به دنيا بيايد تمام تقصيرها و كاسه و كوزه ها بر سر دندانپزشكي خراب مي شود كه يك راديوگرافي از مادر گرفته است. دكتر محمدامين توكلي متخصص راديولوژي دهان و فك و صورت، دانشيار و مدير گروه بخش راديولوژي دانشكده دندانپزشكي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد اين ترس شايع توضيح مي دهد: «بر اساس اعداد و ارقام معتبري كه در كتب مرجع وجود دارند دوز جذبي بيمار در راديوگرافي هاي دهان و دندان بسيار پايين است. در ضمن به علت انجام اين راديوگرافي ها در محدوده سر و گردن و فاصله اين محدوده تابشي با محل قرارگيري جنين، دوز جذبي در ناحيه رحم كمتر خواهد بود. انجام راديوگرافي دنداني در موارد اورژانس نبايد نگراني و وحشت در مادران باردار و خانواده آنها ايجاد كند. شايد جالب باشد كه بگويم مقدار اشعه رسيده به بيمار از منابع طبيعي كه همه ما همه روزه و بدون توجه در معرض آنها هستيم مي تواند خيلي بيشتر از اين راديوگرافي ها باشد. منابعي مثل پرتوهاي كيهاني، پرتوهاي ناشي از خاك و مصالح ساختماني و وسايل صنعتي و ... البته اين دليل نمي شود كه بي دليل راديوگرافي بگيريم. ما موظفيم با گرفتن حداقل راديوگرافي ميزان دوز بيمار را هر چه كوچك تر كنيم. در اين مورد استفاده از دستگاه هاي مطلوب با فاكتورهاي ايمني لازم، فيلم هاي سريع و استفاده بدون استثنا از پيشبندهاي سربي توصيه مي شود.» دكتر امين توكلي مي افزايد: «به همكاران دندانپزشك توصيه مي كنيم فقط در صورت نياز اقدام به گرفتن راديوگرافي كنند.»
اما از دانستن يك مساله علمي نبايد ترسيد. واقعا جذب بيش از حد اشعه چه عوارضي براي جنين به دنبال دارد؟ دكتر امين توكلي ابتدا نكته جالبي را خاطرنشان مي سازد: «بايد توجه داشت كه تمام آمارهايي كه ما در اختيار داريم مربوط به بمباران هاي هسته اي و كاربرد اشعه ايكس در صنعت است.» دكتر امين توكلي مي افزايد: «به هر حال اشعه بيش از حد در روزهاي اول بارداري منجر به مرگ جنين مي شود كه اغلب كشف نشده باقي مي ماند. حساس ترين دوره تاثير اشعه بر جنين بين روزهاي ۱۸ تا ۴۵ است كه اندام هاي جنين در حال تشكيل شدن هستند. شايع ترين آثاري كه در جنين هاي زمان بمباران هيروشيما بررسي شد عبارت بودند از: ميكروسفالي و عقب ماندگي ذهني؛ بقيه اختلالات شامل سايز كوچك جنين در هنگام تولد، مشكلات بينايي و ناهنجاري هاي جنسي و اسكلتي هستند. حساسترين زمان تابش اشعه از نظرصدمات مغزي بين هفته هاي ۸ تا۱۵ بارداري است.» دكتر امين توكلي مجددا تاكيد مي كند كه اين آمارها مربوط به مسايل غير دندانپزشكي است. او مي افزايد: «به دليل دوز بسيار كم در راديوگرافي تشخيصي دندانپزشكي، آماري كه حاكي از اثرات تخريبي در جنين به دليل راديوگرافي هاي دنداني باشد گزارش نشده است» دكتر امين توكلي درمورد حداكثر دوز اشعه مجاز مي گويد:« حداكثر دوز مجاز براي جنين كه طي آن هيچگونه عوارض شناخته شده اي رويت نشده ۵/۰ ميلي سيورت در ماه بعد از تشخيص قطعي حاملگي است. در درمان هاي دندانپزشكي حداقل دوزي كه در انجام يك راديوگرافي پري اپيكال به بيمار مي رسد ۲۱۷ ميلي رنتگن در محل ورود اشعه است كه از اين ميزان تنها يك ده هزارم كه معادل ۰۲/۰ ميلي رنتگن به جنين مي رسد كه همين مقدار اندك هم با استفاده از پوشش هاي سربي براي بيمار تا ۹۰ درصد تقليل مي يابد. پس مي بينيد كه راديوگرافي در دوره بارداري منع تجويز ندارد دكتر امين توكلي صحبت هاي دكتر يغمايي و دكتر دلوراني را به اين شكل تاييد مي كند: «توجه كنيد كه صدمات وارده به جنين در حالت درد شديد يا عفونت به مراتب بيشتر از انجام يك يا چند راديوگرافي با استفاده از حفاظ است. »
+
نوشته شده در سه شنبه چهارم مرداد ۱۳۹۰ساعت 17:31 توسط مدیریت وبلاگ
|